Cultuurhistorie en kunst in Wapenveld

Wapenveldse padpadde

In het Stationspark aan de Klapperdijk, staat een beeld van een grote pad. Het kunstwerk is gemaakt door de kunstsiersmid Ab Vermeulen uit Haarlem. Het werd onthuld op zaterdag 7 juni 1986 door burgemeester J.E. de Boer van Heerde samen met de kunstenaar.

De pad werd vervaardigd in opdracht van Dorpsbelangen Wapenveld. Het was volgens de toenmalige voorzitter R.R. Hoekstera een cadeau van Dorpsbelangen bij het 20-jarig bestaan aan de Wapenveldse gemeenschap. Het kunstwerk heeft alles te maken met de bijnaam van de Wapenvelders 'padd'n'. Volgens burgemeester de Boer is de overeenkomst tussen de Wapenvelders en de diersoort gelegen in het feit dat de padd'n in het dierenrijk pioniers zijn. En daarom zijn de Wapenvelders padd'n: de eerste bewoners van de streek werden zo genoemd.

Vriezes Erfgoed

vrieze 3vrieze 2

Ten noorden van Wapenveld ligt Vriezes Erfgoed, een complex dat bestaat uit molen de Vlijt, de voormalige molenaarswoning en een terrein van ruim twee hectare. Dat moet na de op handen zijnde restauratie van de molenaarswoning, een functie krijgen als bezoekerscentrum voor Wapenveld in combinatie met horeca en een Streekwinkel. De Wapenveldse molen heeft al een lange historie die terug gaat tot 1448. De molen is sinds 1984 eigendom van de stichting Molenbezit Heerde en in 2007 schonk de familie Vrieze (foto) ook de molenaarswoning aan de stichting. Dat maakte de weg vrij voor de plannen om van het complex een bezoekerscentrum te maken. Op de website van de molen is veel historische informatie te vinden en ook het boek 'Vriezes Erfgoed, 25 jaar molen de Vlijt' te bestellen.

Beelden Berghuizer Papierfabriek

kanaal websitepapiermaker

Opvallend aanwezig in het straatbeeld van Wapenveld zijn de beelden die afkomstig zijn van het terrein van de voormalige Berghuizer Papierfabriek. Na de sluiting van het bedrijf werden de kunstwerken door eigenaar Stora Enso geschonken aan de gemeenschap Wapenveld. Door de inspanningen van de Ondernemersvereniging Wapenveld en met medewerking van de gemeente Heerde, kregen ze een plaats in de openbare ruimte. Midden in het dorp staat het beeld van de papiermaker en bij de Manenbergerbrug over het Apeldoorns kanaal een beeld van de kollermolen, in belangrijk onderdeel in de papierproductie van vroeger. De inmiddels gevormde stichting Berghuizer Erfgoed is inmiddels eigenaar van veel historische materialen als documenten, foto's en ander beeldmateriaal, kunstwerken en apparatuur. Binnenkort valt de start van een website te verwachten met alle informatie over de historie.

Annie Oosterbroek-Dutschun

annie 1huis annie oosterbroek

Het is niet zo algemeen bekend dat één van Nederlands grootste streekromanschrijfster opgroeide in Wapenveld. Sinds haar 80-ste geboortedag in 2006, probeert een comité bestaande uit de Dientje Visser, Gerda Schuurman en Jan Nitrauw hier verandering te brengen. Zij hielden al enkele malen een fietstocht en een expositie over de schrijfster. De route voor de tocht loopt vanaf Vriezes Erfgoed langs een aantal boerderijen en andere locaties in Wapenveld die een rol spelen in haar boeken.

Annie Oosterbroek-Dutschun kende Wapenveld op haar duimpje. Zij groeide er op en vooral de mensen die er woonden, vormen een bron van inspiratie voor de schrijfster. Uiteindelijk schreeft ze ruim vijftig titels waarvan totaal meer dan zeven miljoen exemplaren zijn verkocht. Vooral ‘Het geslacht van Marle’ waarin ze in zes delen het leven vanaf het begin van de jaren ’50 tot het eind van de jaren ’60 beschrijft, speelt zich af in Wapenveld.


Eén van Nederlands bekendste streekromanschrijfster Annie Oosterbroek-Dutschun kende Wapenveld op haar duimpje. Zij groeide er op en vooral de mensen die er woonden, vormen een bron van inspiratie voor de schrijfster. Zij schreef ruim vijftig titels waarvan totaal meer dan zeven miljoen exemplaren zijn verkocht. Vooral ‘Het geslacht van Marle’ waarin ze in zes delen het leven vanaf het begin van de jaren ’50 tot het eind van de jaren ’60 beschrijft, speelt zich af in Wapenveld.
 
Annie Oosterbroek-Dutschun werd op 28 mei 1918 geboren als Joan Hermann Dutschun in een militair hospitaal in Londen. Haar vader werkte bij de Duitse ambassade maar werd in de eerste wereldoorlog geïnterneerd in een kamp in Wapenveld. Het gebied draagt nog steeds de naam ‘Duitse kamp’. John Dutschun en zijn vrouw Margaret Cooper werden in Wapenveld overvallen door de wapenstilstand van 10 november 1918. Zij moesten naar Duitsland vertrekken en gedwongen door de omstandigheden, bleef de kleine Joan achter bij een boswachter in Wapenveld. Via dit gezin werd ze uiteindelijk geadopteerd door Johannes en Marie van de  Beek. Haar jeugd- en tienerjaren bracht ze in Wapenveld door. Daarna verhuisde ze naar Apeldoorn waar ze trouwde met Peter Oosterbroek. Daar begon haar carrière als schrijfster. Haar eerste boek ‘Het Oever’ waarvan uiteindelijk 700.000 exemplaren verkocht zouden worden, speelt in de omgeving van Wapenveld en het Wapenveldse Broek. ‘Het Oever’ is de naam van een boerderij en een naam die nog steeds gebruikt wordt. Het is het eerste deel van ‘Het geslacht van Marle’. De omschrijving van de uiterwaarden, het Kloosterbos, de IJssel en het Apeldoorns Kanaal zijn duidelijk te herkennen. Na het Oever verschijnen als volgende delen van ‘De verte roept’(1951), ‘Het bittere erfdeel’(1959), ‘Dwaaltocht naar het geluk’ (1962), ‘Geef ons het wachtwoord’(1965) en ‘Aanvaard het leven’(1967) samen vormend het epos ‘Het geslacht van Marle’.
Er zijn meer boeken van Annie Oosterbroek-Dutschun die spelen in Wapenveld. Het gaat dan om ‘Het geslacht Bronkhorst’, de Annemarie-trilogie en de Dageraad-triologie.
Annie Oosterbroek-Dutschun woonde aan het einde van haar leven in Zaanstad waar ze op 65e jarige leeftijd overleed.